کد رهگیری قولنامه: دقیقاً کجای سند آن را پیدا کنیم؟
کد رهگیری کجای قولنامه است؟
کد رهگیری یک شناسه ۱۳ رقمی است که در قولنامه های چاپی مشاوران املاک، معمولاً در سمت چپ پایین برگه چهارم قرارداد درج می شود. همچنین، این کد به صورت پیامکی برای طرفین معامله ارسال می گردد و در قراردادهای الکترونیکی نیز پس از چاپ قابل مشاهده است. این شناسه نقش محوری در تأیید اعتبار و امنیت معاملات ملکی دارد و اطمینان از وجود آن، گامی اساسی در تضمین حقوق طرفین معامله محسوب می شود.
در معاملات ملکی، شفافیت و امنیت دو رکن اساسی برای اطمینان خاطر طرفین قرارداد محسوب می شوند. با توجه به پیچیدگی های بازار مسکن و ضرورت احراز هویت دقیق معاملات، ابزاری کارآمد به نام کد رهگیری معرفی شده است که نقشی حیاتی در اعتبارسنجی و ثبت رسمی قراردادهای ملکی ایفا می کند. این مقاله با هدف ارائه راهنمایی جامع و تخصصی برای تمامی افراد درگیر در فرآیند خرید، فروش، رهن یا اجاره ملک، به بررسی ابعاد مختلف کد رهگیری می پردازد؛ از تعریف و اهمیت آن گرفته تا محل دقیق درج این کد در انواع قولنامه ها، نحوه دریافت، استعلام و نکات کلیدی امنیتی. در ادامه، تلاش می شود تا با زبانی شیوا و دقیق، اطلاعات لازم برای بهره مندی حداکثری از این ابزار قانونی فراهم گردد.
کد رهگیری قولنامه چیست و چرا از اهمیت بالایی برخوردار است؟
پیش از پرداختن به محل دقیق کد رهگیری در قولنامه، ضروری است که درکی جامع از ماهیت و اهمیت این شناسه داشته باشیم. کد رهگیری نه تنها یک عدد صرف، بلکه نمادی از اعتبار و شفافیت در معاملات ملکی کشور است.
تعریف کد رهگیری و پیشینه قانونی آن
کد رهگیری در معاملات املاک، یک شناسه ۱۳ رقمی منحصر به فرد است که پس از ثبت رسمی یک قرارداد ملکی (اعم از مبایعه نامه یا اجاره نامه) در سامانه جامع املاک و مستغلات کشور، به آن اختصاص می یابد. این کد، هر قرارداد را از سایر معاملات متمایز ساخته و اطلاعات آن را در یک پایگاه داده ملی ثبت می کند.
تاریخچه الزام به دریافت کد رهگیری به سال ۱۳۸۷ بازمی گردد. در آن زمان، هیئت دولت و اتحادیه مشاوران املاک با هدف مبارزه با کلاهبرداری ها و افزایش شفافیت در بازار مسکن، مصوبه ای را ابلاغ کردند که مشاوران املاک را مکلف به ثبت تمامی معاملات در سامانه ثبت معاملات و املاک کشور و دریافت کد رهگیری می نمود. این الزام با گذشت زمان و با تصویب قوانین جدیدتر، از جمله ماده ۱۸ «قانون جهش تولید مسکن» در سال ۱۴۰۴، تقویت شده است. طبق این قانون، ثبت تمامی معاملات ملکی، چه از طریق بنگاه و چه به صورت مستقیم توسط متعاملین، و دریافت شناسه رهگیری الزامی است. هدف از این قوانین، ایجاد یک سیستم یکپارچه و قابل ردیابی برای تمامی معاملات ملکی و افزایش ضریب امنیتی آن هاست.
مزایای کد رهگیری در معاملات ملکی
دریافت کد رهگیری، مزایای متعددی را برای تمامی طرفین معامله به ارمغان می آورد که به صورت خلاصه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- جلوگیری از کلاهبرداری و فروش همزمان ملک به چند نفر: با ثبت اطلاعات ملک و طرفین در سامانه و اختصاص کد رهگیری، امکان فروش مجدد یک ملک به افراد مختلف از بین می رود، زیرا ملک در سامانه به نام خریدار یا مستأجر جدید «قفل» می شود.
- افزایش اعتبار و ضمانت حقوقی قرارداد: قراردادهای دارای کد رهگیری، پشتوانه قانونی بسیار قوی تری دارند و در مراجع قضایی به عنوان اسناد معتبر و قابل استناد پذیرفته می شوند. این امر، امکان فسخ یک جانبه یا زیر پا گذاشتن تعهدات از سوی طرفین را به حداقل می رساند.
- امکان اطلاع از وضعیت ملک: با داشتن کد رهگیری، می توان از وضعیت حقوقی و ثبتی ملک، شامل وجود بدهی های احتمالی به بانک ها، قرار گرفتن در طرح های شهرداری (مانند طرح مترو یا بزرگراه) و ممنوع المعامله نبودن مالک، اطمینان حاصل کرد.
- ثبات قیمت و جلوگیری از فسخ یک جانبه: در بازارهای با نوسان قیمت، کد رهگیری به ثبات قرارداد کمک کرده و مانع از افزایش قیمت های غیرمنطقی یا فسخ قرارداد توسط فروشنده/موجر به بهانه تغییر قیمت می شود.
- الزام برای دریافت تسهیلات: بسیاری از تسهیلات دولتی و بانکی، مانند وام ودیعه مسکن برای مستأجران، نیازمند ارائه اجاره نامه دارای کد رهگیری هستند.
محل دقیق کد رهگیری در انواع قولنامه ها (مبایعه نامه و اجاره نامه)
یکی از پرتکرارترین سوالات در میان متعاملین، یافتن محل دقیق کد رهگیری در قراردادهای ملکی است. با توجه به نوع قرارداد (چاپی مشاور املاک یا الکترونیکی) و نحوه صدور، محل قرارگیری کد رهگیری ممکن است کمی متفاوت باشد.
در قولنامه های چاپی مشاورین املاک
در قولنامه هایی که توسط مشاورین املاک دارای مجوز و از طریق فرم های چاپی استاندارد اتحادیه املاک تنظیم و چاپ می شوند، کد رهگیری یک شناسه ۱۳ رقمی است که معمولاً در سمت چپ پایین برگه چهارم قرارداد درج شده است. این نسخه از قرارداد، معمولاً به خریدار یا مستأجر تحویل داده می شود. علاوه بر کد رهگیری عددی، در بالای صفحات قرارداد نیز نشانه های اصالت دیگری مانند QR Code و برچسب هولوگرام وجود دارد که وجود آن ها تأییدکننده ثبت قرارداد در سامانه رسمی است و به اعتبار قرارداد می افزاید.
در قراردادهای الکترونیکی و پیامک
با راه اندازی سامانه های جدید آنلاین مانند خودنویس و کاتب که امکان ثبت مستقیم قرارداد را برای طرفین فراهم می کنند، کد رهگیری پس از اتمام فرآیند ثبت و چاپ قرارداد الکترونیکی، در پایین برگه مبایعه نامه یا اجاره نامه قابل مشاهده خواهد بود. همچنین، یکی از روش های مطمئن برای اطمینان از صدور کد رهگیری، بررسی پیامک های دریافتی است. سامانه به محض ثبت موفقیت آمیز قرارداد، کد رهگیری ۱۳ رقمی را به صورت پیامک برای هر دو طرف معامله (خریدار و فروشنده یا موجر و مستأجر) ارسال می کند.
کد رهگیری، ستون فقرات امنیت در معاملات ملکی مدرن است. هر معامله کننده ای باید از محل دقیق و نحوه استعلام آن آگاهی داشته باشد.
برای درک بصری بهتر، می توانید به تصویر زیر مراجعه کنید که محل دقیق کد رهگیری و سایر نشانه های اصالت را در یک نمونه قولنامه استاندارد نشان می دهد:
[تصویر نمونه قولنامه/مبایعه نامه با کادربندی محل کد رهگیری و QR Code و هولوگرام]
این تصویر به شما کمک می کند تا به سرعت و به آسانی کد رهگیری خود را بر روی قرارداد شناسایی کنید و از اعتبار آن اطمینان یابید.
مراحل گام به گام دریافت کد رهگیری قولنامه
دریافت کد رهگیری فرآیندی مشخص و الزام آور است که برای اطمینان از اعتبار معاملات ملکی باید طی شود. دو روش اصلی برای دریافت این کد وجود دارد: از طریق مشاورین املاک یا به صورت مستقیم و آنلاین.
دریافت از طریق مشاورین املاک (سنتی)
روش متداول و سنتی برای دریافت کد رهگیری، مراجعه به مشاورین املاک است. مراحل این فرآیند به شرح زیر است:
- انتخاب بنگاه املاک معتبر: ابتدا اطمینان حاصل کنید که بنگاه املاک مورد نظر دارای پروانه کسب معتبر و مجوزهای لازم برای ثبت معاملات در سامانه است.
- ارائه مدارک کامل و توافق بر مفاد قرارداد: طرفین قرارداد (خریدار و فروشنده یا موجر و مستأجر) باید مدارک هویتی و مالکیت خود را به مشاور املاک ارائه دهند. پس از توافق بر تمامی جزئیات و مفاد قرارداد (مانند مبلغ، تاریخ تحویل، امکانات ملک و…)، مشاور املاک اقدام به تنظیم پیش نویس قرارداد می کند.
- ثبت اطلاعات در سامانه ایران املاک: مشاور املاک با استفاده از اطلاعات جمع آوری شده، تمامی جزئیات قرارداد را در سامانه ثبت معاملات و املاک کشور (که با نام سامانه ایران املاک نیز شناخته می شود) وارد می کند. این اطلاعات شامل مشخصات طرفین، نشانی و کد پستی دقیق ملک، پلاک ثبتی و مفاد مالی قرارداد است.
- دریافت کد رهگیری و نسخه های چاپی: پس از ثبت نهایی و تأیید اطلاعات در سامانه، یک کد رهگیری ۱۳ رقمی منحصر به فرد صادر می شود. این کد به صورت پیامک برای تمامی طرفین معامله ارسال می گردد. علاوه بر این، مشاور املاک سه نسخه چاپی از قرارداد (با کد رهگیری، QR Code و برچسب هولوگرام) تهیه می کند که یک نسخه نزد خود بنگاه باقی مانده و دو نسخه دیگر به خریدار و فروشنده (یا موجر و مستأجر) تحویل داده می شود.
دریافت کد رهگیری رایگان به صورت مستقیم و آنلاین (سامانه های خودنویس و کاتب)
با هدف تسهیل فرآیند و کاهش نیاز به واسطه، وزارت راه و شهرسازی سامانه هایی را راه اندازی کرده است که به کاربران امکان می دهد قراردادهای ملکی خود را به صورت آنلاین ثبت و کد رهگیری رایگان دریافت کنند. این روش به ویژه برای قراردادهای اجاره رواج یافته است.
- معرفی سامانه ها:
- سامانه خودنویس: (khodnevis.mrud.ir) که برای ثبت مستقیم و رایگان انواع قراردادهای ملکی طراحی شده است.
- سامانه کاتب: (kateb.ir) که به عنوان یک سکوی ثبتی، خدمات متنوعی از جمله ثبت قراردادها و استعلام ملک را ارائه می دهد.
- مراحل کلی برای موجر/مالک:
- ثبت نام و احراز هویت: موجر یا فروشنده باید در سامانه مربوطه ثبت نام کرده و از طریق درگاه ملی خدمات دولت (my.gov.ir) احراز هویت شوند.
- ایجاد قرارداد و بارگذاری مدارک: مالک یا موجر اطلاعات ملک را وارد کرده و مدارک لازم (مانند سند مالکیت، قبوض خدماتی) را بارگذاری می کند. سپس پیش نویس قرارداد الکترونیکی را ایجاد می نماید.
- مراحل کلی برای مستأجر/خریدار:
- ورود به سامانه و تکمیل اطلاعات: مستأجر یا خریدار پس از اطلاع از ایجاد قرارداد توسط مالک/موجر، با ورود به سامانه و احراز هویت خود، اطلاعات فردی را تکمیل و مفاد قرارداد را تأیید می کند.
- دریافت آنی کد رهگیری: پس از تأیید نهایی توسط هر دو طرف، سامانه به صورت آنی کد رهگیری ۱۳ رقمی را صادر کرده و آن را از طریق پیامک به طرفین ارسال می کند. امکان چاپ نسخه الکترونیکی قرارداد دارای کد رهگیری و هولوگرام نیز فراهم است.
این روش، به خصوص برای قراردادهای اجاره، فرآیند را برای طرفین شفاف تر و کم هزینه تر می سازد. با این حال، تفاوت اصلی بین این دو روش در این است که در روش آنلاین، مسئولیت صحت اطلاعات و تکمیل فرآیند به طور مستقیم بر عهده طرفین معامله است، در حالی که در روش سنتی، مشاور املاک نقش واسطه و مسئول را بر عهده دارد.
مدارک مورد نیاز برای دریافت کد رهگیری قولنامه
برای دریافت کد رهگیری، فراهم آوردن مجموعه ای از مدارک هویتی و اثبات مالکیت ضروری است. دقت در ارائه این مدارک، فرآیند ثبت قرارداد را تسریع بخشیده و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری می کند.
مدارک هویتی
مدارک شناسایی تمامی طرفین قرارداد و افراد مرتبط با آن، از اهمیت بالایی برخوردار است:
- کارت ملی و شناسنامه طرفین: اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه خریدار و فروشنده (یا موجر و مستأجر) الزامی است.
- مدارک نمایندگان حقوقی:
- وکالت نامه: در صورتی که معامله توسط وکیل رسمی انجام می شود، ارائه وکالت نامه رسمی معتبر به همراه کارت ملی و شناسنامه وکیل ضروری است.
- گواهی انحصار وراثت: اگر ملک موروثی باشد، گواهی انحصار وراثت و مدارک شناسایی تمامی وراث برای انجام معامله لازم است.
مدارک اثبات مالکیت
مدارکی که نشان دهنده مالکیت قطعی فروشنده یا موجر بر ملک مورد معامله باشد، از ارکان اصلی ثبت قرارداد است:
- سند تک برگ یا سند منگوله دار: برای املاک دارای سند رسمی، ارائه اصل سند مالکیت (سند تک برگ یا سند قدیمی منگوله دار) ضروری است.
- بنچاق یا قولنامه قبلی: در مورد املاک قولنامه ای، بنچاق یا قولنامه معتبر قبلی که مالکیت فعلی فروشنده را احراز کند، باید ارائه شود.
اطلاعات ملک
دقت در جزئیات مربوط به ملک، به ویژه کد پستی، در ثبت صحیح قرارداد و دریافت کد رهگیری نقش بسزایی دارد:
- کد پستی دقیق ملک: ارائه کد پستی ۱۰ رقمی و صحیح ملک، بسیار حیاتی است. این کد پستی، ملاک شناسایی یکتای ملک در سامانه است و هرگونه اشتباه در آن می تواند به مغایرت و مشکل در ثبت قرارداد منجر شود. توصیه می شود با مراجعه به سامانه شرکت ملی پست، از تأییدیه کد پستی ملک اطمینان حاصل کنید.
- حضور شهود: در برخی معاملات، به خصوص معاملات قولنامه ای، حضور حداقل دو نفر شاهد برای هر یک از طرفین و امضای قرارداد توسط آن ها توصیه می شود که به افزایش اعتبار سند کمک می کند. ارائه مدارک هویتی شهود نیز لازم است.
هزینه های دریافت کد رهگیری قولنامه و راهکارهای مقابله با تخلفات
موضوع هزینه های مربوط به کد رهگیری، یکی از چالش برانگیزترین بخش ها برای بسیاری از متعاملین است. در این بخش، به شفاف سازی وضعیت قانونی هزینه ها و نحوه برخورد با تخلفات احتمالی می پردازیم.
کد رهگیری: قانونی رایگان
بر اساس قوانین و مصوبات اتحادیه مشاوران املاک، دریافت کد رهگیری برای طرفین قرارداد (خریدار و فروشنده، یا موجر و مستأجر) هیچ هزینه ای ندارد و کاملاً رایگان است. این نکته به طور مکرر توسط رئیس اتحادیه مشاوران املاک اعلام شده است. هزینه ای که بابت حق الزحمه انعقاد و تنظیم قرارداد (کمیسیون بنگاه) از طرفین دریافت می شود، باید صرفاً مطابق با نرخ های مصوب اتحادیه برای انواع معاملات (خرید و فروش، رهن و اجاره) باشد و مشاور املاک مجاز به دریافت هیچ گونه وجه اضافی تحت عنوان هزینه کد رهگیری نیست.
البته، سامانه ثبت معاملات و املاک کشور یا سامانه ایران املاک مبلغی بسیار اندک را بابت ثبت هر قرارداد از مشاور املاک دریافت می کند که این مبلغ جزئی، بر عهده خود بنگاه دار است و نباید به مشتری منتقل شود. مشاورین املاک می توانند آخرین میزان این تعرفه را در بخش تعرفه خدمات سامانه ایران املاک مشاهده کنند.
دلایل احتمالی طفره رفتن بنگاه ها و نحوه پیگیری تخلفات
با وجود تصریح قانون بر رایگان بودن کد رهگیری برای مشتری، متأسفانه گاهی اوقات برخی مشاوران املاک به دلایل مختلف از ارائه این کد طفره می روند یا برای صدور آن مبلغ اضافی مطالبه می کنند. دلایل احتمالی این تخلفات می تواند شامل موارد زیر باشد:
- نداشتن مجوز یا پروانه معتبر: برخی بنگاه های املاک فاقد مجوزهای لازم برای دسترسی به سامانه ثبت معاملات هستند و مجبورند از طریق بنگاه های دیگر اقدام به دریافت کد رهگیری کنند که این امر ممکن است با دریافت هزینه اضافی همراه باشد.
- فرار مالیاتی: ثبت قرارداد در سامانه، به معنای رسمی شدن آن و قابلیت رصد توسط نهادهای نظارتی است که ممکن است برخی بنگاه ها برای فرار از تعهدات مالیاتی، از ثبت رسمی خودداری کنند.
- مسدود شدن سامانه بنگاه: در صورت تخلفات قبلی، ممکن است دسترسی بنگاه به سامانه کد رهگیری مسدود شده باشد، اما همچنان به فعالیت خود ادامه دهند و برای جبران هزینه ها از مشتری وجه اضافی طلب کنند.
در صورت مواجهه با چنین درخواست های غیرقانونی، طرفین قرارداد باید ضمن خودداری از پرداخت وجه اضافی، موضوع را بلافاصله به اتحادیه مشاوران املاک شهر خود گزارش دهند. این گزارش می تواند به صورت حضوری یا از طریق تماس تلفنی انجام شود. اتحادیه تأکید کرده است که هر بنگاهی که برای کد رهگیری بیش از کمیسیون مصوب وجه دریافت کند، متخلف محسوب می شود و مردم باید این تخلفات را جهت پیگیری قانونی گزارش کنند.
جایگاه کد رهگیری در معاملات املاک بدون سند (قولنامه ای)
معاملات املاک بدون سند رسمی، که اغلب با عنوان املاک قولنامه ای شناخته می شوند، یکی از بخش های پرریسک بازار مسکن را تشکیل می دهند. در این نوع معاملات، کد رهگیری نقشی حیاتی در افزایش امنیت و رسمیت بخشیدن به آن ها ایفا می کند.
چالش ها و ریسک های املاک قولنامه ای
خرید و فروش املاک بدون سند رسمی، همواره با چالش ها و ریسک های حقوقی قابل توجهی همراه است. یک قولنامه دست نویس، حتی با امضای شهود، در مراجع قضایی اعتبار سند رسمی را ندارد و در صورت بروز اختلاف، اثبات حقوق خریدار یا فروشنده می تواند بسیار دشوار باشد. این وضعیت، زمینه را برای سوءاستفاده، کلاهبرداری، و فروش همزمان یک ملک به چند نفر فراهم می آورد. با این حال، به دلیل عواملی نظیر تورم و محدودیت های خرید ملک سنددار، معاملات قولنامه ای به ویژه در شهرهای بزرگ، همچنان رواج دارند.
نقش کد رهگیری در افزایش امنیت معاملات قولنامه ای
در چنین شرایطی، کد رهگیری به عنوان ابزاری حیاتی برای رسمیت بخشیدن و افزایش امنیت معاملات املاک قولنامه ای عمل می کند. اگر ملکی سند رسمی ندارد، بهترین راه برای افزایش اعتبار معامله آن، این است که حتماً در بنگاه های مشاور املاک دارای مجوز ثبت شده و اطلاعات قرارداد قولنامه ای در سامانه املاک و مستغلات کشور وارد شود. با ثبت این اطلاعات، سامانه یک کد رهگیری منحصر به فرد ۱۳ رقمی صادر می کند که به آن کد رهگیری ویژه املاک قولنامه ای گفته می شود. این کد و قرارداد هولوگرام دار مربوطه، به معامله تا حد قابل قبولی رسمیت و اعتبار می بخشد و جلوی بسیاری از سوءاستفاده ها را می گیرد. مهم ترین مزیت آن این است که ملک مورد نظر در سامانه به عنوان فروخته شده یا انتقال یافته ثبت شده و از فروش مجدد آن به افراد دیگر جلوگیری می شود.
مدارک لازم برای کد رهگیری املاک قولنامه ای
برای اخذ کد رهگیری یک ملک قولنامه ای، علاوه بر مدارک هویتی طرفین، لازم است مدارکی دال بر اثبات مالکیت غیررسمی نیز ارائه شود. این مدارک عبارتند از:
- مدارک شناسایی طرفین قرارداد: کارت ملی و شناسنامه خریدار و فروشنده.
- مدارک اثبات مالکیت ملک: قولنامه یا مبایعه نامه قبلی که مالکیت فعلی فروشنده را نشان دهد، بنچاق، یا هرگونه قرارداد یا مدرک مالکیت دیگری که فروشنده بتواند برای احراز مالکیت خود ارائه کند.
- مدارک شناسایی شهود: کارت ملی و شناسنامه شهود (در صورت نیاز).
- اطلاعات دقیق کد پستی ملک: همانند املاک سنددار.
محدودیت های کد رهگیری برای املاک بدون سند
باید توجه داشت که کد رهگیری، هرچند به معاملات قولنامه ای اعتبار می بخشد، اما جایگزین سند رسمی نیست. طبق قانون پیش فروش ساختمان و سایر قوانین ثبتی، انتقال مالکیت قطعی و رسمی یک ملک تنها با تنظیم سند رسمی در دفتر اسناد رسمی امکان پذیر است. صدور کد رهگیری توسط بنگاه املاک به تنهایی مالکیت شما را به صورت قطعی تثبیت نمی کند، اما به عنوان یک گام ضروری و تأییدکننده برای رسمیت بخشیدن به معامله و جلوگیری از تخلفات آتی، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
نحوه استعلام کد رهگیری قولنامه و اطمینان از صحت اطلاعات
پس از دریافت کد رهگیری، مرحله حیاتی بعدی، استعلام آن است تا از صحت ثبت قرارداد و تطابق اطلاعات با توافقات انجام شده اطمینان حاصل شود. این اقدام، به مثابه یک کنترل نهایی، ضریب امنیت معامله را به طور چشمگیری افزایش می دهد.
اهمیت استعلام و راه های آن
استعلام کد رهگیری به شما این امکان را می دهد که از موارد زیر اطمینان حاصل کنید:
- قرارداد شما در سامانه رسمی ثبت شده باشد.
- اطلاعات ثبت شده (مانند مشخصات ملک، نام طرفین، مبلغ معامله) با آنچه در قرارداد چاپی شما آمده است، کاملاً مطابقت داشته باشد.
- ملک مورد معامله به شخص دیگری فروخته نشده یا اجاره داده نشده باشد.
برای استعلام کد رهگیری، دو روش اصلی وجود دارد:
استعلام اینترنتی (سامانه ها)
این روش به شما امکان می دهد تا جزئیات کامل قرارداد را به صورت آنلاین مشاهده کنید:
- مراجعه به وب سایت های مربوطه: به یکی از سامانه های اصلی مانند iranamlaak.ir یا سامانه های جدید خودنویس (khodnevis.mrud.ir) و کاتب (kateb.ir) مراجعه کنید.
- انتخاب گزینه استعلام کد رهگیری: در صفحه اصلی این سامانه ها، گزینه ای تحت عنوان استعلام کد رهگیری یا مشابه آن وجود دارد که باید آن را انتخاب کنید.
- وارد کردن اطلاعات: در صفحه جدید، باید کد ملی یکی از طرفین قرارداد و کد رهگیری ۱۳ رقمی را وارد نمایید. ممکن است نیاز به وارد کردن کد امنیتی نیز باشد.
- مشاهده و چاپ قرارداد: پس از وارد کردن اطلاعات صحیح و تأیید، جزئیات قرارداد ثبت شده در سامانه نمایش داده خواهد شد. در صورت نیاز، می توانید یک نسخه چاپی از قرارداد رسمی خود را نیز از همین سامانه دریافت کنید.
[اسکرین شات از صفحه استعلام در یکی از سامانه ها]
این تصویر نمونه ای از صفحه استعلام کد رهگیری در یکی از سامانه های مربوطه را نشان می دهد که مراحل وارد کردن اطلاعات را به وضوح نمایش می دهد.
استعلام پیامکی
این روش برای دسترسی سریع تر و بدون نیاز به اینترنت، بسیار کاربردی است:
- فرمت پیامک: برای استعلام پیامکی، باید کد ملی و کد رهگیری ۱۳ رقمی را با فرمت مشخصی ارسال کنید:
کد ملی # کد رهگیری ۱۳ رقمیبرای مثال:
1234567890#1234567890123(ابتدا کد ملی، سپس علامت # و بعد از آن کد رهگیری). - ارسال به شماره: پیامک را به شماره ۱۱۰۲۰۳۰۰۱ ارسال کنید.
- اطلاعات دریافتی: پس از ارسال پیامک، سامانه جزئیات خلاصه ای از قرارداد ثبت شده مرتبط با کد رهگیری شما را از طریق پیامک برایتان ارسال می کند. این جزئیات معمولاً شامل نوع معامله، تاریخ ثبت و مشخصات اصلی طرفین و ملک است.
اقدامات لازم در صورت عدم تطابق اطلاعات
اگر در هر یک از مراحل استعلام متوجه شدید که کد رهگیری شما در سامانه وجود ندارد، اطلاعات با قرارداد چاپی شما همخوانی ندارد، یا هرگونه مغایرت دیگری مشاهده کردید، باید سریعاً موضوع را پیگیری کنید. در این شرایط، مراجعه به اتحادیه مشاوران املاک یا طرح شکایت در مراجع قضایی، اقدامات ضروری برای حفظ حقوق شماست.
نکات مهم و هشدارهای امنیتی در خصوص کد رهگیری
برای بهره مندی کامل از مزایای کد رهگیری و اجتناب از مشکلات احتمالی در معاملات ملکی، رعایت نکات و هشدارهای امنیتی زیر ضروری است:
انتخاب مشاور املاک معتبر
همیشه تلاش کنید تا معاملات خود را در آژانس های املاک مجاز و دارای پروانه کسب معتبر به ثبت برسانید. بنگاه های معتبر، به سامانه ثبت معاملات دسترسی دارند و روند دریافت کد رهگیری را به درستی و بدون تخلف انجام می دهند.
بررسی دقیق مفاد قرارداد و مشخصات
پس از دریافت نسخه های چاپی قرارداد دارای کد رهگیری، تمامی مشخصات فردی طرفین، جزئیات ملک و مفاد قرارداد (مانند مبلغ، تاریخ ها، شرایط پرداخت، تعهدات طرفین) را با دقت فراوان و بند به بند بررسی کنید. اطمینان حاصل کنید که تمامی این موارد با توافقات اولیه شما کاملاً مطابقت دارد. هرگونه اشتباه تایپی یا مغایرت می تواند در آینده منجر به مشکلات حقوقی جدی شود.
اهمیت کد پستی صحیح و تاییدیه آن
درست بودن کد پستی ملک در فرآیند دریافت کد رهگیری بسیار حیاتی است. این کد پستی ملاک شناسایی یکتای ملک در سامانه است و هرگونه اشتباه در آن می تواند باعث مغایرت در ثبت اطلاعات یا عدم صدور کد رهگیری شود. توصیه اکید می شود که با مراجعه به سامانه شرکت ملی پست (post.ir)، از صحت و تأییدیه کد پستی ۱۰ رقمی ملک اطمینان حاصل کرده و آن را در اختیار مشاور املاک قرار دهید.
وجود QR Code و برچسب هولوگرام
پس از چاپ قرارداد، اطمینان حاصل کنید که در بالای صفحات قرارداد QR Code و برچسب هولوگرام وجود داشته باشد. وجود این نشانه ها به این معناست که قرارداد شما از سامانه رسمی پرینت گرفته شده و اصالت آن تأیید شده است. این موارد، تضمینی برای قانونی بودن و ثبت صحیح قرارداد شما در سامانه جامع املاک کشور است.
خودداری از پرداخت وجه اضافی
همانطور که پیش تر نیز اشاره شد، دریافت کد رهگیری برای طرفین قرارداد رایگان است. از پرداخت هرگونه وجه اضافی تحت عنوان هزینه کد رهگیری به مشاور املاک خودداری کنید. در صورت مطالبه چنین هزینه ای، موضوع را به اتحادیه مشاوران املاک گزارش دهید تا پیگیری لازم صورت گیرد. آگاهی از این حق، شما را در برابر سوءاستفاده های احتمالی محافظت می کند.
در هر مرحله از معامله ملکی، کد رهگیری را نه فقط به عنوان یک الزام قانونی، بلکه به عنوان محافظی برای حقوق خود در نظر بگیرید.
در نهایت، به یاد داشته باشید که سرعت در پیگیری هرگونه شک و تردید یا عدم تطابق اطلاعات، می تواند از بروز مشکلات بزرگ تر در آینده جلوگیری کند. پس از امضای قرارداد و خروج از بنگاه، هرگونه تغییر یا اصلاح مفاد قرارداد بسیار دشوار خواهد بود.
نتیجه گیری
کد رهگیری املاک، با هدف افزایش امنیت، شفافیت و اعتبار در معاملات ملکی کشور، از یک ابزار ساده فراتر رفته و به یک مؤلفه حیاتی در هر قرارداد تبدیل شده است. این شناسه ۱۳ رقمی که در قولنامه های چاپی مشاوران املاک (معمولاً در سمت چپ پایین برگه چهارم) و نسخه های الکترونیکی قراردادها قابل مشاهده است، ضامن اصلی جلوگیری از کلاهبرداری هایی نظیر فروش یک ملک به چندین نفر و نیز تثبیت حقوق قانونی طرفین معامله است.
چه در معاملات سنتی از طریق مشاورین املاک و چه در فرآیندهای آنلاین از طریق سامانه هایی چون خودنویس و کاتب، دریافت کد رهگیری فرآیندی الزامی و دارای مراحلی مشخص است. اهمیت این کد به حدی است که حتی در معاملات املاک قولنامه ای نیز، به عنوان ابزاری برای افزایش اعتبار و کاهش ریسک، نقش بسزایی ایفا می کند؛ هرچند که جایگزین سند رسمی نمی باشد.
آگاهی از نحوه استعلام کد رهگیری، رایگان بودن آن برای متعاملین، و ضرورت بررسی دقیق تمامی مفاد قرارداد و نشانه های اصالت (مانند QR Code و هولوگرام)، از جمله نکات کلیدی است که تمامی افراد فعال در بازار مسکن باید به آن توجه کنند. با رعایت این دستورالعمل ها و هوشیاری در تمامی مراحل معامله، می توان گامی مهم در جهت تأمین امنیت حقوقی و مالی خود در بازار پیچیده املاک برداشت و از تجربه معامله ای مطمئن و شفاف بهره مند شد.