کد رهگیری قولنامه کجاست؟ محل دقیق در سند و راهنمای جامع استعلام 1405

کد رهگیری یک شناسه سیزده رقمی و منحصر به فرد است که پس از ثبت رسمی قرارداد در سامانه جامع معاملات املاک و مستغلات کشور صادر می شود. در فرم های چاپی و سنتی بنگاه های املاک، این کد معمولاً در سمت چپ پایین صفحه چهارم قرارداد و در کنار مهر و امضای مشاور املاک درج می گردد. اما در قراردادهای الکترونیکی…

به روزرسانی گارگروه نویسنده سایت 0 دیدگاه
کد رهگیری قولنامه کجاست؟ محل دقیق در سند و راهنمای جامع استعلام 1405
فهرست مطلب 25 بخش

کد رهگیری یک شناسه سیزده رقمی و منحصر به فرد است که پس از ثبت رسمی قرارداد در سامانه جامع معاملات املاک و مستغلات کشور صادر می شود. در فرم های چاپی و سنتی بنگاه های املاک، این کد معمولاً در سمت چپ پایین صفحه چهارم قرارداد و در کنار مهر و امضای مشاور املاک درج می گردد. اما در قراردادهای الکترونیکی که از طریق سامانه های جدیدی مانند خودنویس و کاتب ثبت می شوند، کد رهگیری به همراه یک بارکد دوبعدی در هدر تمامی صفحات قرارداد چاپ می شود. علاوه بر این، سامانه بلافاصله پس از ثبت نهایی، این کد سیزده رقمی را از طریق پیامک برای شماره تلفن همراه هر دو طرف معامله ارسال می کند.

کد رهگیری قولنامه چیست و چرا یک عدد ساده نیست؟

بازار مسکن و معاملات ملکی همواره یکی از پرچالش ترین حوزه های اقتصادی برای شهروندان بوده است. جایی که مبالغ کلان جابه جا می شود و یک اشتباه کوچک یا یک غفلت ساده در تنظیم اسناد، می تواند سرمایه یک عمر تلاش فرد را به باد دهد. در گذشته، تنظیم یک قولنامه دستی روی یک برگه کاغذ معمولی و با امضای دو شاهد، کل فرآیند خرید، فروش یا اجاره یک ملک را تشکیل می داد. اما این روش سنتی، راه را برای کلاهبرداری های گسترده، از جمله فروش یک ملک به چندین نفر مختلف، باز می گذاشت. برای مقابله با این بحران و ایجاد شفافیت در بازار مسکن، دولت و اتحادیه مشاوران املاک سیستمی را طراحی کردند که قلب تپنده امنیت معاملات ملکی در ایران است. این سیستم بر پایه صدور یک شناسه یکتا به نام کد رهگیری استوار است.

شاید برای شما هم این سوال پیش آمده باشد که وقتی در بنگاه املاک نشسته اید و مشاور املاک در حال تایپ اطلاعات در سیستم است، در نهایت این کد رهگیری دقیقاً کجای برگه قرارداد چاپ می شود و چگونه می توانید از اصالت آن مطمئن شوید؟ آیا تمام قولنامه ها، حتی آن هایی که سند رسمی ندارند، کد رهگیری می گیرند؟ با توجه به تغییرات بنیادین و تاریخی قوانین ثبت اسناد در سال های اخیر و اجرایی شدن قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، آگاهی از جزئیات دقیق کد رهگیری، محل درج آن، روش های استعلام و سامانه های جدید، به یک ضرورت حیاتی برای هر خریدار، فروشنده، موجر و مستاجر تبدیل شده است. در این راهنمای جامع و تخصصی، تمامی ابعاد حقوقی و فنی کد رهگیری را از دیدگاه یک کارشناس بازار مسکن بررسی می کنیم تا با خیالی آسوده و چشمانی باز، قراردادهای خود را امضا کنید.

برای درک بهتر محل قرارگیری کد رهگیری، ابتدا باید ماهیت آن را بشناسیم. کد رهگیری، تنها یک عدد سیزده رقمی تصادفی نیست. این کد، یک کلید دسترسی به یک پایگاه داده عظیم و ملی است که در مرکز تبادل اطلاعات املاک و مستغلات کشور ذخیره می شود. وقتی مشاور املاک یا خود شما از طریق سامانه های آنلاین، اطلاعات هویتی طرفین، مشخصات ثبتی ملک، پلاک ثبتی، کد پستی ده رقمی و شرایط مالی معامله را وارد می کنید، سیستم پس از راستی آزمایی اولیه و جلوگیری از تکراری بودن معامله، یک کد سیزده رقمی تولید می کند.

این کد سیزده رقمی به منزله یک گواهی رسمی است که نشان می دهد این قرارداد خاص، در یک تاریخ و ساعت مشخص، در یک مرجع قانونی به ثبت رسیده است و از این پس، هیچ شخص دیگری نمی تواند همان ملک را با همان مشخصات در سامانه ثبت کند. به عبارت ساده تر، کد رهگیری، ملک را در سیستم قفل می کند و به نفع خریدار یا مستاجر جدید، یک حصار امنیتی دور آن می کشد.

محل دقیق کد رهگیری در انواع قولنامه ها

یکی از دغدغه های اصلی افراد پس از خروج از دفتر املاک، پیدا کردن کد رهگیری روی برگه های چاپ شده است. بسته به اینکه قرارداد شما چگونه و در چه بستری تنظیم شده باشد، محل درج این کد متفاوت است. در ادامه، محل دقیق آن را در سه حالت اصلی بررسی می کنیم.

در فرم های چاپی سنتی اتحادیه مشاوران املاک

اگر معامله شما در یک دفتر املاک فیزیکی و از طریق سیستم قدیمی تر سامانه ایران املاک ثبت شده باشد، قرارداد شما روی فرم های مخصوص و امنیتی اتحادیه چاپ می شود. این فرم ها دارای ویژگی های ضد جعل مانند واترمارک و کاغذهای مخصوص هستند. در این نوع قراردادها، کد رهگیری سیزده رقمی معمولاً در صفحه آخر قرارداد، یعنی برگه چهارم، در سمت چپ پایین صفحه درج می شود. این عدد با فونت درشت و خوانا چاپ شده و دقیقاً در کنار محل مهر و امضای مدیر بنگاه املاک قرار می گیرد.

علاوه بر این عدد سیزده رقمی، در بالای صفحه اول و گاهی در سایر صفحات، یک بارکد دوبعدی یا همان کیو آر کد به همراه یک برچسب هولوگرام امنیتی وجود دارد. هولوگرام دارای شماره سریال منحصر به فرد است که با اطلاعات ثبت شده در سیستم مطابقت دارد. وجود این هولوگرام و بارکد، مکمل کد رهگیری است و اصالت فیزیکی برگه را تایید می کند.

در قراردادهای الکترونیکی سامانه خودنویس و کاتب

با روی کار آمدن سامانه های هوشمند و حذف تدریجی کاغذبازی های سنتی، امروزه بخش عظیمی از قراردادهای اجاره و حتی پیش نویس مبایعه نامه ها از طریق پلتفرم های دولتی مانند سامانه خودنویس یا درگاه یکپارچه کاتب ثبت می شوند. در این روش، پس از اینکه موجر و مستاجر یا خریدار و فروشنده اطلاعات را تکمیل کرده و امضای الکترونیکی خود را از طریق درگاه ملی خدمات دولت تایید کردند، سیستم یک فایل پی دی اف استاندارد تولید می کند.

در این نسخه های چاپی الکترونیکی، کد رهگیری سیزده رقمی دیگر فقط در صفحه آخر نیست. بلکه این کد به همراه تاریخ و ساعت دقیق ثبت قرارداد و یک بارکد مربعی شکل، در هدر یا سربرگ تمامی صفحات قرارداد چاپ می شود. بنابراین، وقتی شما یک قرارداد الکترونیکی را در دست دارید، با نگاه کردن به بالای هر صفحه، می توانید کد رهگیری را مشاهده کنید. این ویژگی باعث می شود حتی اگر یکی از صفحات قرارداد گم شود یا جدا گردد، باز هم اصالت صفحات باقی مانده از طریق کد رهگیری و بارکد موجود در بالای آن ها قابل اثبات باشد.

در پیامک های ارسالی سامانه

یکی از مطمئن ترین و سریع ترین راه ها برای یافتن کد رهگیری، نیازی به جستجو در برگه های کاغذی ندارد. سامانه ثبت معاملات املاک کشور، به محض اینکه مشاور املاک دکمه ثبت نهایی را فشار دهد یا در سامانه های آنلاین فرآیند امضای الکترونیکی توسط طرفین و شهود تکمیل شود، یک پیامک رسمی حاوی کد رهگیری سیزده رقمی، نوع معامله، نام طرفین و تاریخ ثبت را به شماره تلفن همراهی که در سامانه به نام کد ملی افراد ثبت شده است، ارسال می کند. حفظ این پیامک در گوشی تلفن همراه، به عنوان یک مدرک پشتیبان در مواقع ضروری بسیار توصیه می شود.

انقلاب در بازار مسکن: قانون جدید و سرنوشت کد رهگیری

به عنوان یک فعال یا معامله گر در بازار مسکن، باید از یکی از مهم ترین تغییرات قانونی تاریخ حقوقی ایران در حوزه املاک آگاه باشید. قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول که در تیرماه سال جاری به صورت کامل اجرایی شده است، یک زلزله بزرگ در بازار مسکن ایجاد کرده است. طبق این قانون جدید، تنظیم هرگونه سند عادی، قولنامه دستی، مبایعه نامه یا اجاره نامه در بنگاه های املاک برای معاملات قطعی خرید و فروش، فاقد اعتبار قانونی در مراجع قضایی و دولتی است.

این یعنی چه؟ یعنی کد رهگیری که در گذشته توسط بنگاه های املاک برای خرید و فروش صادر می شد، برای اسناد قطعی جدید جای خود را به ثبت رسمی در دفاتر اسناد رسمی از طریق سامانه کاتب داده است. در سیستم جدید، بنگاه های املاک دیگر مجاز به صدور کد رهگیری برای فروش ملک نیستند، بلکه صرفاً نقش تنظیم کننده پیش نویس را دارند و قرارداد باید توسط سردفتر اسناد رسمی در سامانه کاتب ثبت نهایی شود و سند الکترونیکی تک برگی صادر گردد.

هشدار مهم حقوقی:

این قانون به چه معناست؟ آیا کد رهگیری برای همیشه حذف شده است؟ خیر. برای قراردادهای رهن و اجاره، سامانه های خودنویس و بخش اجاره سامانه کاتب همچنان فعال هستند و کد رهگیری سیزده رقمی صادر می کنند. همچنین برای املاکی که قبل از لازم الاجرا شدن این قانون معامله شده اند، کد رهگیری قدیمی آن ها همچنان معتبر و قابل استعلام است. این تغییر قانونی، کلاهبرداری از طریق اسناد عادی و قولنامه های دستی را برای همیشه ریشه کن می کند.

آیا املاک قولنامه ای و بدون سند رسمی کد رهگیری می گیرند؟

یکی از پیچیده ترین و پرریسک ترین بخش های بازار مسکن، معامله املاک قولنامه ای است. املاکی که به دلایل مختلف، مانند قرار گرفتن در بافت های فرسوده، مشکلات ارثی، یا عدم پایان کار شهرداری، هنوز موفق به دریافت سند رسمی تک برگ از اداره ثبت اسناد نشده اند و تنها با یک برگه قولنامه یا بنچاق قدیمی دست به دست می شوند.

آیا برای این املاک هم کد رهگیری صادر می شود؟ بله. سامانه ثبت معاملات املاک کشور این قابلیت را دارد که املاک فاقد سند رسمی را نیز ثبت کند. در این حالت، مشاور املاک در بخش نوع سند در سامانه، گزینه سند عادی یا قولنامه ای را انتخاب می کند. سیستم پس از بررسی مدارک اثبات مالکیت مانند سلسله قولنامه های قبلی که به نام فروشنده است و تطبیق کد پستی، یک کد رهگیری سیزده رقمی صادر می کند.

اما یک نکته حقوقی بسیار مهم و حیاتی در اینجا وجود دارد که بسیاری از خریداران را به اشتباه می اندازد. داشتن کد رهگیری برای یک ملک قولنامه ای، به هیچ وجه به معنای تبدیل شدن آن ملک به یک ملک سنددار نیست. کد رهگیری در اینجا تنها کارکردش این است که از فروش همزمان آن ملک قولنامه ای به چند نفر مختلف جلوگیری کند و تاریخ تنظیم قرارداد را در یک مرجع رسمی ثبت نماید. بنابراین، اگر کسی به شما گفت که این ملک قولنامه ای کد رهگیری دارد پس حکم سند رسمی را دارد، بدانید که این ادعا از نظر حقوقی کاملاً مردود است. کد رهگیری، امنیت معامله را بالا می برد، اما ماهیت حقوقی ملک را از عادی به رسمی تغییر نمی دهد. برای اثبات مالکیت در دادگاه، شما همچنان به زنجیره ای از قولنامه های متصل به هم و شهادت شهود نیاز خواهید داشت.

راهنمای جامع و گام به گام استعلام کد رهگیری

پیدا کردن کد رهگیری روی برگه قرارداد تنها نیمی از راه است. نیمه دیگر و شاید مهم تر از آن، استعلام گرفتن از این کد برای اطمینان از صحت اطلاعات ثبت شده است. متأسفانه در سال های گذشته، پرونده های قضایی متعددی وجود داشته است که کلاهبرداران با استفاده از نرم افزارهای فتوشاپ، کدهای رهگیری جعلی روی قولنامه های چاپی درج کرده و از افراد ناآگاه کلاهبرداری کرده اند. برای جلوگیری از این اتفاق، باید حتماً یکی از روش های استعلام زیر را انجام دهید.

استعلام از طریق سامانه اینترنتی ایران املاک

مرجع اصلی و سنتی برای استعلام کدهای رهگیری صادر شده توسط بنگاه های املاک، وب سایت رسمی سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور است. برای این کار مراحل زیر را طی کنید:

  1. وارد مرورگر اینترنتی خود شوید و آدرس سامانه ایران املاک را جستجو کنید.
  2. در صفحه اصلی، به دنبال گزینه ای با عنوان استعلام کد رهگیری یا مشاهده قرارداد بگردید.
  3. سامانه از شما اطلاعاتی را درخواست می کند. شما باید کد ملی یکی از طرفین اصلی قرارداد را وارد کنید.
  4. در کادر بعدی، کد رهگیری سیزده رقمی مندرج در قرارداد را بدون خط تیره و فاصله وارد نمایید.
  5. پس از وارد کردن کد امنیتی و کلیک روی دکمه جستجو، در صورت اصالت قرارداد، سیستم خلاصه ای از اطلاعات ملک، نام و نام خانوادگی طرفین، نوع معامله و تاریخ ثبت را به شما نمایش می دهد.

استعلام سریع و آفلاین از طریق پیامک

اگر به اینترنت دسترسی ندارید یا می خواهید در سریع ترین زمان ممکن و بدون درگیری با منوهای سایت، اصالت کد را چک کنید، روش پیامکی بهترین گزینه است. این روش به ویژه برای مستاجرانی که می خواهند در لحظه تحویل گرفتن کلید، از ثبت قرارداد خود در سامانه وام ودیعه مسکن مطمئن شوند، بسیار کاربردی است.

برای استعلام پیامکی، باید گوشی تلفن همراه خود را بردارید و یک پیامک جدید باز کنید. در قسمت متن پیام، ابتدا کد ملی ده رقمی خود را بنویسید. سپس بدون فاصله، علامت ستاره یا مورب قرار داده و بلافاصله کد رهگیری سیزده رقمی را تایپ کنید. این پیامک را به سرشماره رسمی اعلام شده توسط وزارت راه و شهرسازی مانند شماره ۱۱۰۲۰۳۰۰۱ ارسال نمایید. ظرف چند ثانیه تا چند دقیقه، پیامکی حاوی تاییدیه ثبت قرارداد و مشخصات کلی آن برای شما برگشت می خورد.

مراحل دریافت کد رهگیری در سامانه های جدید خودنویس

با توجه به سیاست های تشویقی دولت برای حذف هزینه های سربار دلالی و کمیسیون بنگاه ها، سامانه خودنویس به عنوان یک بستر رایگان و امن برای ثبت اجاره نامه ها معرفی شده است. اگر قصد دارید بدون مراجعه به بنگاه و پرداخت حق الزحمه مشاور املاک، قرارداد خود را ثبت کرده و کد رهگیری بگیرید، باید این مراحل را با دقت طی کنید:

مرحله اول: ثبت نام و احراز هویت موجر و مستاجر
هر دو طرف معامله باید با استفاده از گوشی هوشمند یا کامپیوتر خود وارد سامانه خودنویس شوند. ورود به این سامانه نیازمند اتصال به درگاه ملی خدمات دولت است. بنابراین، احراز هویت بیومتریک یا تاییدیه سجام برای هر دو طرف الزامی است. این مرحله تضمین می کند که هیچ شخص دیگری نتواند به جای شما قراردادی را ثبت کند.

مرحله دوم: ایجاد پیش نویس توسط موجر
موجر یا صاحب ملک باید اطلاعات دقیق ملک، شامل پلاک ثبتی، کد پستی ده رقمی، متراژ دقیق، طبقه و شماره واحد را وارد کند. سپس شرایط مالی معامله، از جمله مبلغ رهن و اجاره بها، تاریخ شروع و پایان قرارداد و شرایط فسخ را در فرم های الکترونیکی تایپ نماید. پس از ذخیره این اطلاعات، یک لینک یا کد دعوت برای مستاجر ارسال می شود.

مرحله سوم: تایید و امضای الکترونیکی توسط مستاجر و شهود
مستاجر وارد سامانه شده، مفاد قرارداد را مطالعه می کند و در صورت تایید، امضای الکترونیکی خود را ثبت می کند. طبق قانون، برای اینکه این قرارداد الکترونیکی در مراجع قضایی و برای دریافت تسهیلات بانکی مانند وام ودیعه مسکن اعتبار کامل داشته باشد، امضای الکترونیکی حداقل دو نفر شاهد مرد نیز الزامی است. شهود باید با کد ملی خود وارد سامانه شده و تاییدیه نهایی را ثبت کنند.

مرحله چهارم: صدور آنی کد رهگیری
به محض اینکه امضای الکترونیکی نفر چهارم در سیستم ثبت شود، قرارداد از حالت پیش نویس خارج شده و به صورت قطعی در پایگاه داده وزارت راه و شهرسازی ذخیره می گردد. در همین لحظه، کد رهگیری سیزده رقمی تولید شده و فایل پی دی اف قرارداد برای دانلود و پرینت در اختیار طرفین قرار می گیرد.

نقش حیاتی شهود در کنار کد رهگیری

بسیاری از افراد تصور می کنند که وقتی یک قرارداد دارای کد رهگیری است، دیگر نیازی به امضای شهود نیست و این کار صرفاً یک تشریفات قدیمی است. این یک اشتباه استراتژیک و خطرناک است. کد رهگیری، اصالت ثبت قرارداد در یک تاریخ مشخص را در سیستم دولتی تایید می کند، اما در صورت بروز اختلافات حقوقی پیچیده، مانند ادعای جعل امضا، ادعای مستی یا عدم تعادل روانی یکی از طرفین در لحظه امضا، یا ادعای تهدید و اکراه، این شهود هستند که باید در دادگاه حاضر شده و شهادت دهند که قرارداد با اراده آزاد و در کمال صحت عقلی امضا شده است.

در سامانه های جدید مانند خودنویس، سیستم به شما اجازه نمی دهد بدون وارد کردن کد ملی دو شاهد و دریافت تاییدیه الکترونیکی آن ها، کد رهگیری را دریافت کنید. این نشان می دهد که قانونگذار، حتی در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی، همچنان بر اهمیت شهادت شهود به عنوان یک رکن اساسی در اثبات ادعا در محاکم قضایی تاکید دارد. بنابراین، هرگز به انتخاب شهود تصادفی یا رهگذران اکتفا نکنید. افرادی را به عنوان شاهد انتخاب کنید که از نظر اخلاقی مورد اعتماد باشند، سواد خواندن و درک مفاد قرارداد را داشته باشند و در صورت نیاز، در آینده در دسترس باشند تا در مراجع قضایی از اعتبار معامله شما دفاع کنند.

تفاوت ماهوی کد رهگیری و کد پستی در معاملات

یکی دیگر از مفاهیمی که گاهی با کد رهگیری اشتباه گرفته می شود یا اهمیت آن در کنار کد رهگیری نادیده گرفته می شود، کد پستی ده رقمی ملک است. کد رهگیری، شناسه خود قرارداد و معامله است، در حالی که کد پستی، شناسه یکتای مکان فیزیکی و جغرافیایی ملک است. در پایگاه داده مرکز تبادل اطلاعات املاک، هر کد پستی ده رقمی به یک پلاک ثبتی خاص متصل است. اگر مشاور املاک عمداً یا سهواً کد پستی ملک مجاور را در سیستم وارد کند، کد رهگیری صادر می شود، اما این کد رهگیری برای ملک مجاور صادر شده است!

این یکی از ظریف ترین کلاهبرداری های ملکی است. شما کد رهگیری را استعلام می گیرید و سایت نشان می دهد که معامله ثبت شده است، اما وقتی به جزئیات ملک در سایت نگاه می کنید، می بینید که کد پستی و پلاک ثبتی متعلق به واحد کناری یا ملک دیگری است. برای جلوگیری از این تله مرگبار، پس از استعلام کد رهگیری، حتماً چک کنید که کد پستی ده رقمی نمایش داده شده در سایت، دقیقاً با کد پستی مندرج در سند مالکیت، بنچاق و قبوض آب و برق ملک مورد نظر شما یکسان باشد.

هزینه های دریافت کد رهگیری و مقابله با تخلفات صنفی

یک باور غلط و بسیار رایج در میان مردم این است که کد رهگیری یک کالای لوکس است که بنگاه دار بابت آن پول دریافت می کند. طبق مصوبات صریح اتحادیه مشاوران املاک و وزارت صنعت، معدن و تجارت، صدور کد رهگیری برای متعاملین کاملاً رایگان است. هزینه ای که شما در بنگاه املاک پرداخت می کنید، صرفاً کمیسیون قانونی یا حق الزحمه تنظیم قرارداد است که بر اساس فرمول های مصوب محاسبه می شود.

بنگاه دار مجاز نیست حتی یک ریال بیشتر از تعرفه مصوب اتحادیه شهر خود تحت عناوینی مانند هزینه ثبت در سامانه، هزینه هولوگرام، هزینه پرینت یا هزینه دریافت کد رهگیری از شما مطالبه کند. متأسفانه برخی مشاوران املاک فاقد پروانه کسب یا متخلف، به بهانه قطعی بودن سیستم یا هزینه های زیرساختی، مبالغ گزافی را از مردم اخذ می کنند. در صورت مواجهه با چنین درخواستی، شما به عنوان یک شهروند آگاه، حق دارید از پرداخت آن خودداری کرده و مراتب را به سامانه شکایات اتحادیه مشاوران املاک یا سازمان تعزیرات حکومتی گزارش دهید. جریمه های سنگینی برای بنگاه هایی که از ثبت قرارداد در سامانه امتناع می ورزند یا هزینه اضافی دریافت می کنند، در نظر گرفته شده است که تا حد تعلیق دائم پروانه کسب نیز پیش می رود.

جدول مقایسه سامانه های ثبت قرارداد و صدور کد رهگیری

برای اینکه درک بهتری از بسترهای موجود برای ثبت معاملات و دریافت کد رهگیری داشته باشید، جدول زیر ویژگی های سه سامانه اصلی فعال در کشور را مقایسه می کند:

ویژگی مقایسه ای سامانه ایران املاک سنتی سامانه خودنویس درگاه یکپارچه کاتب
نوع دسترسی انحصاری برای مشاوران املاک دارای پروانه مستقیم توسط مردم موجر و مستاجر مردم، دفاتر اسناد رسمی و مشاوران
هزینه برای کاربر پرداخت کمیسیون مصوب به بنگاه کاملاً رایگان هزینه های دفتری و ثبتی قانونی
کاربرد اصلی انواع معاملات قولنامه ای و رسمی قدیم تمرکز ویژه بر قراردادهای رهن و اجاره ثبت اسناد رسمی و معاملات قطعی جدید
نیاز به شاهد امضای فیزیکی شهود روی برگه امضای الکترونیکی دو شاهد الزامی است تاییدات حقوقی توسط سردفتر

هشدارهای امنیتی و کلاهبرداری های رایج در بازار مسکن

کلاهبرداران ملکی همواره یک قدم جلوتر از قوانین حرکت می کنند و از ناآگاهی مردم سوءاستفاده می کنند. آگاهی از ترفندهای زیر می تواند سرمایه شما را نجات دهد.

ترفند اول: قولنامه های فتوشاپی و کد رهگیری جعلی

برخی افراد سودجو، یک قرارداد واقعی با کد رهگیری معتبر را پیدا می کنند، سپس با استفاده از نرم افزارهای ویرایش عکس، نام خریدار، تاریخ و مبلغ را تغییر داده و روی کاغذهای معمولی پرینت می گیرند. راه مقابله با این ترفند، استعلام حتمی کد رهگیری از طریق سایت ایران املاک قبل از پرداخت هرگونه بیعانه است. اگر نام شما یا مشخصات ملک در سایت با برگه کاغذی همخوانی نداشت، با یک کلاهبرداری تمام عیار روبرو هستید.

ترفند دوم: استفاده از کد رهگیری ملک مشابه

در این روش، کلاهبردار کد رهگیری یک ملک دیگر که مثلاً در همان کوچه قرار دارد و متراژ مشابهی دارد را روی قولنامه ملک شما می نویسد. وقتی شما کد رهگیری را استعلام می گیرید، سایت اطلاعات یک ملک را نشان می دهد، اما شما به دلیل عدم دقت به کد پستی و پلاک ثبتی نمایش داده شده در سایت، تصور می کنید همه چیز درست است. همیشه در صفحه استعلام، کد پستی و پلاک ثبتی اصلی و فرعی را با دقت با سند مالکیت مطابقت دهید.

ترفند سوم: بهانه های عجیب برای عدم صدور کد رهگیری

گاهی فروشنده یا موجر به شما می گوید که سیستم قطع است، کد پستی این منطقه در سامانه ثبت نشده یا چون ملک قولنامه ای است سامانه آن را قبول نمی کند. این ها همه بهانه های دروغین برای فرار از ثبت رسمی معامله و احتمالاً فروش همزمان ملک به چند نفر است. امروزه سامانه های ثبت معاملات، حتی برای دورافتاده ترین روستاها و املاک فاقد سند نیز قابلیت ثبت و صدور کد رهگیری را دارند. در صورت شنیدن این بهانه ها، فوراً معامله را متوقف کنید.

پرسش های متداول کاربران درباره کد رهگیری

آیا برای تمدید اجاره نامه سال قبل نیاز به کد رهگیری جدید است؟

بله. هر قرارداد اجاره یک ماهیت حقوقی مستقل دارد و مختص یک بازه زمانی یک ساله است. بنابراین، با پایان یافتن مدت قرارداد قبلی، کد رهگیری آن نیز منقضی می شود و برای سال جدید، موجر و مستاجر باید قرارداد جدیدی تنظیم کرده و کد رهگیری جدیدی دریافت کنند تا بتوانند از تسهیلات بانکی و حمایت های قانونی برخوردار شوند.

اگر پیامک کد رهگیری برای من نیاید چه باید بکنم؟

عدم دریافت پیامک لزوماً به معنای عدم ثبت قرارداد نیست. ممکن است شماره تلفن همراه شما در سامانه به درستی وارد نشده باشد یا پیامک های تبلیغاتی و سازمانی گوشی شما مسدود شده باشد. در این شرایط، تنها راه اطمینان، ورود به سامانه اینترنتی و استعلام با استفاده از کد ملی و مشخصات ملک است.

آیا مستاجر می تواند شخصاً برای ملک کد رهگیری بگیرد؟

در سامانه های سنتی بنگاه ها، خیر، تنها مشاور املاک دسترسی به ثبت قرارداد دارد. اما در سامانه خودنویس، اگر موجر همکاری کند و اطلاعات اولیه ملک را وارد نماید، مستاجر می تواند بخش مربوط به خود را تکمیل کرده و پس از امضای الکترونیکی، کد رهگیری را دریافت کند.

تکلیف کد رهگیری در صورت فسخ قرارداد چیست؟

اگر قرارداد پیش از موعد و با توافق طرفین فسخ شود، باید لایحه فسخ یا اقاله قرارداد در همان سامانه ای که قرارداد اولیه در آن ثبت شده است، ثبت گردد. در غیر این صورت، ملک در سیستم همچنان درگیر آن قرارداد باقی می ماند و فروشنده یا موجر نمی تواند معامله جدیدی روی آن انجام دهد.

جمع بندی نهایی

یافتن کد رهگیری در قولنامه، تنها یک جستجوی ساده بصری در گوشه و کنار برگه های کاغذی نیست؛ بلکه این کد، نخ نامرئی است که شما را به پایگاه داده های امنیتی بازار مسکن کشور متصل می کند. چه این کد را در سمت چپ پایین صفحه چهارم یک فرم چاپی سنتی پیدا کنید، چه در هدر یک فایل پی دی اف در سامانه خودنویس، و چه در یک پیامک رسمی، وظیفه شما به عنوان یک معامله گر هوشمند این است که پیش از هرگونه انتقال وجه، اصالت آن را از طریق درگاه های رسمی استعلام بگیرید. با اجرایی شدن قوانین جدید ثبت اسناد غیرمنقول، اهمیت سواد دیجیتال در معاملات ملکی بیش از پیش نمایان شده است. به یاد داشته باشید که در دنیای امروز، یک قرارداد معتبر، قراردادی است که ردپای دیجیتال آن در سرورهای دولتی ثبت شده باشد. با رعایت نکات مطرح شده در این راهنما، می توانید با خیالی آسوده و بدون ترس از کلاهبرداری های پیچیده، به معاملات ملکی خود بپردازید و از سرمایه ارزشمند خود محافظت کنید.

دسته های مرتبط: