عمومی

روزی که تهران آلوده‌ترین شهر جهان شد

روزی که تهران آلوده‌ترین شهر جهان شد

جمعه گذشته 20 فروردین 1401 تهران بر اثر طوفان آلوده ترین شهر جهان شد! طوفان گرد و غبار باعث کیفیت پایین هوا می شود. سازمان جهانی بهداشت تخمین می زند که سالانه هفت میلیون نفر به دلیل کیفیت پایین هوا جان خود را از دست می دهند. خطرات شامل سکته مغزی، بیماری قلبی، سرطان ریه و بیماری های تنفسی مانند آسم است.

این طوفان ها بینایی را کاهش می دهند، فلزات مشتق از خاک را افزایش می دهند و اعتقاد بر این است که مسئول بدتر شدن علائم در بیماران آسم، تشدید مشکلات تنفسی، تحریک پوست و توزیع گسترده قارچ ها هستند. تصور می شود که طوفان های صحرا مسئول انتشار هاگ های کشنده مننژیت در سراسر آفریقای مرکزی هستند، جایی که سالانه 250000 نفر به این بیماری کشنده مبتلا می شوند. منشا طوفان های شن بیابان ها و زمین های خشک است که حدود 40 درصد از مساحت زمین را در بر می گیرد. هر سال حدود 2 تا 3 میلیارد تن ذرات ریز خاک آفریقا را در طوفان های گرد و غبار ترک می کند، که حاصلخیزی خاک را به صورت محلی کاهش می دهد، اما اثرات آنها را می توان در بسیاری از نقاط دیگر جهان احساس کرد: گرد و غبار بیابان باعث حملات آسم در کودکان خاورمیانه می شود. تا دریای کارائیب گسترش می یابد.

بیشتر طوفان های گرد و غبار رویدادهای طبیعی هستند، اما می توانند با تغییرات آب و هوایی، خشکسالی، تخریب زمین و مدیریت ناپایدار منابع آب و زمین تشدید شوند. در حالی که ذرات شن بزرگتر هستند و به دور سفر نمی کنند، ذرات غبار می توانند هزاران کیلومتر را طی کنند. گرد و غبار نقش بسیار فعالی در چرخه های بیوژئوشیمیایی زمینی و اقیانوسی ایفا می کند و بر اقلیم جهانی تأثیر می گذارد. تعاملات مختلف پیچیده هستند و به طور کامل درک نشده اند. گرد و غبار هم اقیانوس ها و هم جنگل ها را تغذیه و حفظ می کند. گرد و غبار بر سیستم اقلیمی تأثیر می گذارد و می تواند خشکسالی را به دلیل تغییر در تعادل تشعشعات زمین تشدید کند.

از سوی دیگر، گرد و غبار می تواند بارش را به عنوان هسته ای برای قطرات باران افزایش دهد. بهره وری نیروی کار و درآمد خانوارها در طول این طوفان ها به شدت کاهش می یابد: میلیون ها نفر بیکار هستند. کارخانه ها و ادارات تعطیل هستند. طوفان های گرد و غبار همچنین می تواند با وادار کردن فرودگاه ها و مدارس به تعطیلی، قطع ارتباطات و زنجیره تامین، نابودی محصولات کشاورزی و افزایش پذیرش در بیمارستان ها، اقتصادهای منطقه را تحت تاثیر قرار دهد و همچنین با تأثیر منفی بر خاک سطحی، بهره وری کشاورزی را کاهش دهد. گرد و غبار روی محصولات فتوسنتز را کاهش می دهد و بر عملکرد گیاه تأثیر منفی می گذارد. ذرات ریز گرد و غبار می توانند هزاران کیلومتر را از طریق این طوفان ها بپیمایند که می توانند عوامل بیماری زا و مواد مضر را نیز حمل کنند و مشکلات حاد و مزمن تنفسی ایجاد کنند.

در اروپا و آفریقا، قرار گرفتن در معرض گرد و غبار با ترویج پوشش گیاهی، اتخاذ شیوه‌های کشاورزی و مدیریت خاک، و همچنین نصب نرده‌هایی برای محافظت در برابر شن و غبار که مستقیماً فعالیت‌های انسانی را به چالش می‌کشد، ممکن شده است. نظارت هماهنگ، مدل‌سازی، پیش‌بینی و سیستم‌های هشدار اولیه نیز برای کاهش تأثیر ضروری است. سرمایه گذاری بیشتر در فناوری پیش بینی و همچنین بهبود مدیریت کشاورزی و جنگلداری مورد نیاز است. عدم آگاهی زیست محیطی چالش های ناشی از طوفان های شن را نادیده می گیرد. اطلاعات محدود موجود تصویری تلخ را ترسیم می کند. طوفان های گرد و غبار بر سلامت و معیشت میلیون ها نفر در سراسر جهان تأثیر می گذارد. در خاورمیانه و شمال آفریقا، سالانه حدود 13 میلیارد دلار در تولید ناخالص داخلی به دلیل طوفان های گرد و غبار از دست می رود. خسارات مالی در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) ناشی از طوفان های گرد و غبار سالانه 150 میلیارد دلار برآورد می شود.

بر اساس گزارش بانک جهانی، عراقی ها به طور نامتناسبی در حال مرگ زودرس هستند و طوفان های گرد و غبار در ایران عوارض قلبی عروقی را حداقل یک درصد افزایش داده است. کاهش آلودگی گرد و غبار در منطقه در دهه گذشته به خوبی توسط دانشمندان رصد شده است و تا به امروز تا حدودی مثبت بوده است، اما تنش های سیاسی همکاری های منطقه ای را با مشکل مواجه کرده است. برنامه جامع غرب آسیا توسط سازمان ملل متحد برای مقابله با طوفان های شن تقریباً در همه کشورهای منطقه هماهنگ می شود. سازمان جهانی هواشناسی (WMO) سیستم هشدار طوفان گرد و غبار برای شمال آفریقا، خاورمیانه و اروپا اکنون پیش بینی های نسبتاً به موقع و باکیفیت طوفان گرد و غبار را ارائه می دهد.

در نهایت، مفاد کنوانسیون آلودگی هوای فرامرزی دوربرد نیز از انسان و محیط زیست در برابر آلودگی گرد و غبار محافظت می کند و ائتلاف های بین المللی جدید به رهبری سازمان ملل برای مقابله با طوفان های گرد و غبار در حال تشکیل است. این تلاش ها را می توان با سیاست های یارانه ای موثر ملی و منطقه ای برای مداخله زودهنگام در برابر طوفان های گرد و غبار تقویت کرد. کشورهایی که در داخل و خارج از کشور فعالیت می‌کنند باید طرح‌های اصلی را برای شناسایی روند طوفان‌های گرد و غبار، نقاط داغ، منابع و محرک‌ها، کاهش اثرات مخرب بر سلامت، محیط زیست و اقتصاد طراحی کنند و اقدامات پیشگیرانه را انجام دهند.

اقدامات شناخته شده برای کاهش خطر طوفان های گرد و غبار در مناطق نیمه خشک شامل تثبیت سطوح خاک از طریق مالچ پاشی، کاشت بوته ها و درختان، شکستن باد و ایجاد موانع، به عنوان مثال، با استفاده از پوشش گیاهی مرده است. از آنجایی که گزینه‌های کمی برای توقف این طوفان‌ها در کوتاه مدت یا میان‌مدت وجود دارد، استراتژی‌های سازگاری و کاهش محلی در بلندمدت طراحی شده‌اند.

* منتشر شده در روزنامه اعتماد

دکمه بازگشت به بالا