عمومی

حسین علایی: راهبرد نظامی روسیه شکست خورده است/ افول سیاسی پوتین در صورت ادامه جنگ

حسین علایی: راهبرد نظامی روسیه شکست خورده است/ افول سیاسی پوتین در صورت ادامه جنگ

دکتر حسین علایی فرمانده سابق نیروی دریایی سپاه درباره پیامدهای تداوم جنگ روسیه علیه اوکراین و آینده هر دو کشور می گوید: اگر پوتین نتواند در کوتاه مدت در اوکراین به آتش بس دست یابد، کل خاک این کشور خواهد بود. از اوکراین احتمال دارد بنیاد علیه ارتش اشغالگر باشد. آمریکا و اروپا تصمیم گرفته اند با مقاومت مردم اوکراین طعم تلخ شکست را به پوتین بدهند تا او دیگر تمایلی به جنگ با کشور دیگری نداشته باشد. روسیه باید آماده پذیرش ضربات و تلفات جدید در صحنه درگیری اوکراین باشد و اگر پوتین به پایان جنگ فکر نکند، افول سیاسی او تسریع خواهد شد.
وی افزود: معمولاً برنده واقعی جنگ وجود ندارد اما در جنگ اوکراین در گام اول بیشترین سود را آمریکا، ناتو و چین خواهند برد. آمریکا با استفاده از فرصت جنگ، تاکنون توانسته خود را با کشورهای اروپایی همسو کند و آنها را علیه روسیه بسیج کند. از سوی دیگر، ائتلاف ناتو که در بحران فلسفه وجودی قرار داشت، اکنون توجیه خوبی برای بقای خود یافته و به دنبال تقویت و گسترش آن است. متن گفت و گو با دکتر علایی را می خوانید:

– با توجه به برتری نظامی روسیه بر اوکراین، اما روسیه پس از دو هفته نتوانسته کیف را تصرف کند؟ نظر شما در این باره چیست؟

به نظر می رسد استراتژی نظامی روسیه برای دستیابی به اهداف سیاسی جنگ شکست خورده است. هدف سیاسی پوتین از زمان شروع جنگ با اوکراین احتمالاً تسلیم شدن دولت در برابر خواسته های روسیه، فاصله گرفتن از ایالات متحده و ناتو و متحد شدن با روسیه در زمینه امنیت ملی بود. شاید پوتین تصور می کرد که حرکت ارتش روسیه به خاک اوکراین منجر به کودتای ارتش اوکراین علیه رئیس جمهور می شود و دولت دست نشانده مسکو به قدرت می رسد. بنابراین نیازی به تصرف پایتخت نخواهد بود و روسیه می تواند از طریق یک دولت دست نشانده به اهداف خود دست یابد.
اما ارتش اوکراین وفاداری خود را به کشور و مردم حفظ کرد و اکثر مردم اوکراین حتی روس های آن کشور از اشغال کشورشان حمایت نکردند.
از سوی دیگر، آمریکا و اروپا بلافاصله با اعمال تحریم های گسترده علیه پوتین، وعده کمک های کلان به دولت اوکراین و ارسال سیل 100 تانک و 100 سلاح سبک هوایی به اوکراین وارد عمل شدند. بنابراین پیشروی ارتش روسیه تنها با پذیرش تلفات و خسارت برای دو طرف جنگ امکان پذیر بود.
چنین وضعیتی باعث شد روسیه در مورد تصرف کیف سردرگم شود. بنابراین شاید پوتین احساس می کند که باید استراتژی نظامی خود را برای دستیابی به اهداف خود تغییر دهد تا با تشدید جنگ، ارتش روسیه را فرسایش ندهد.

به نظر می رسد هنوز اهداف نظامی روسیه در جنگ با اوکراین مورد قبول روس ها نیست، چرا اینطور است؟

پوتین در تصمیم خود برای حمله به اوکراین چندین اشتباه محاسباتی بزرگ انجام داد. اولاً او فکر می کرد که آمریکا و اروپا حمله نظامی به اوکراین مانند اشغال جزایر کریمه و اعلام استقلال دو استان اوکراین و اشغال اوستیای جنوبی و آبخازیا در گرجستان را تحمل می کنند و نمی کنند. به آن واکنش جدی نشان دهند
دوم، پوتین فکر می کرد که حداقل روس ها در اوکراین از عملیات نظامی روسیه استقبال می کنند. سوم، او فکر می کرد که مردم اوکراین در برابر اشغال کشورشان مقاومت نخواهند کرد. چهارم، او فکر می کرد که ایالات متحده و ناتو بلافاصله آماده مذاکره با پوتین بر سر معاملات سیاسی خواهند بود.
از سوی دیگر پوتین اشغال اوکراین را عملیاتی ساده دانست که با پیشروی ارتش روسیه به راحتی و در مدت کوتاهی به اهداف خود دست یافت. اما این اتفاق نیفتاد و آمریکایی ها و ناتو عملیات نظامی روسیه در اوکراین را به فرصتی طلایی برای تقویت ناتو و تضعیف روسیه و استفاده حداکثری از آن برای انزوای روسیه در سراسر جهان تبدیل کردند. ایالات متحده اکنون منتظر شکست روسیه در اوکراین است تا همچنان این دشمن دیرینه را از صحنه بین المللی حذف کند و جمهوری های شوروی سابق را بیشتر به خود و اروپا وابسته کند.

آیا فکر می کنید روس ها در نهایت قادر خواهند بود اوکراین را از نظر نظامی اشغال کنند؟ آیا کمک نظامی اروپا می تواند اوکراین را به صحنه رویارویی تمام عیار با روس ها تبدیل کند؟

اوکراین کشور بزرگی است و تسلط نظامی بر کل جغرافیای آن کشور کار بسیار دشواری است. ارتش روسیه تاکنون خود را ضعیف تر از آنچه قبلا تصور می شد نشان داده است. پوتین همچنین نتوانست استراتژی مناسبی برای دستیابی به اهداف خود در برابر ناتو اتخاذ کند. به نظر می رسد از این پس روسیه به تلاش های خود برای اشغال کیف و برخی بنادر مهم اوکراین در دریای سیاه ادامه خواهد داد. روسیه تلاش خواهد کرد تا کنترل تمامی پایگاه ها و پادگان های نظامی اوکراین را به دست گرفته و ارتش خود را تسلیم کند. اما به نظر می رسد روسیه به تدریج در باتلاق مناقشه اوکراین فرو خواهد رفت. اگر پوتین نتواند در کوتاه مدت در اوکراین به آتش بس دست یابد، این احتمال وجود دارد که کل اوکراین صحنه درگیری های زنجیره ای علیه ارتش اشغالگر باشد. آمریکا و اروپا تصمیم گرفته اند با مقاومت مردم اوکراین طعم تلخ شکست را به پوتین بدهند تا او دیگر تمایلی به جنگ با کشور دیگری نداشته باشد. روسیه باید آماده پذیرش ضربات و تلفات جدید در صحنه درگیری اوکراین باشد و اگر پوتین به پایان جنگ فکر نکند، افول سیاسی او تسریع خواهد شد.

– آقای پوتین اخیرا به نیروهای هسته ای کشورش اعلام آمادگی کرده است. هدف پوتین از این کار چیست؟ آیا روسیه در صورت ادامه جنگ از سلاح هسته ای علیه اوکراین استفاده خواهد کرد؟

تهدید اتمی پوتین به این معنی است که او برای ادامه کارزار نظامی خود در اوکراین جدی است. در واقع روسیه می خواهد در صورت مداخله در جنگ اوکراین، هزینه جنگ را برای آمریکا و ناتو افزایش دهد. اگرچه استفاده از سلاح هسته ای دور از ذهن است، اما از سوی دیگر، چنین تهدیدی به این معناست که اگر پوتین در جنگ اوکراین مستاصل شود، می تواند هر کاری انجام دهد، همانطور که ایالات متحده از سلاح هسته ای در ژاپن استفاده کرد.

– در صورت طولانی شدن جنگ، کدام طرف پیروز می شود و چه عواقبی خواهد داشت؟

روسیه و اوکراین هر دو بازنده جنگ کنونی هستند. اگرچه روسیه ممکن است بتواند اوکراین را اشغال و کنترل کند، اما اقتصاد روسیه تحت فشار شدید تحریم های غرب قرار خواهد گرفت و رشد اقتصاد روسیه کند خواهد شد. از سوی دیگر زیرساخت های اوکراین به دلیل ادامه جنگ از بین می رود و مردم آن کشور نیز با مشکلات شدیدی برای زندگی مواجه خواهند شد. تاکنون بیش از یک و نیم میلیون اوکراینی آواره یا به کشورهای همسایه مهاجرت کرده اند و این تعداد هر روز در حال افزایش است.

از سوی دیگر تلفاتی برای طرفین درگیر وارد می شود و علاوه بر نظامیان، جان غیرنظامیان نیز در خطر است. کشاورزی اوکراین که منبع امنیت غذایی جهانی است نیز در خطر است. در حال حاضر جنگ در اوکراین باعث نگرانی همسایگان روسیه شده و رقابت تسلیحاتی را افزایش داده است. کشورهای اروپایی به ویژه آلمان در حال تقویت نظامی خود هستند و امنیت روانی مردم منطقه نگران است.

چه کسانی و چه کشورهایی برنده و بازنده جنگ اوکراین خواهند بود؟

معمولاً هیچ برنده واقعی جنگ وجود ندارد، اما در جنگ اوکراین در گام اول، ایالات متحده، ناتو و چین بیشترین سود را خواهند برد. آمریکا با استفاده از فرصت جنگ، تاکنون توانسته خود را با کشورهای اروپایی همسو کند و آنها را علیه روسیه بسیج کند. از سوی دیگر، ائتلاف ناتو که در بحران فلسفه وجودی قرار داشت، اکنون توجیه خوبی برای بقای خود یافته و به دنبال تقویت و گسترش آن است.
البته اسرائیل نیز به دنبال استفاده حداکثری از جنگ اوکراین است. بر اساس این سیاست است که نخست وزیر اسرائیل به مسکو سفر می کند تا به عنوان میانجی بین روسیه و ایالات متحده عمل کند و همچنین حمایت پوتین از جنایات اسرائیل را تضمین کند. چین که اولین تهدید برای آمریکا بود، در کوتاه مدت از اولویت آمریکا فاصله گرفت و فرصت های بیشتری برای توسعه اقتصادی پیدا کرد. از سوی دیگر، چین به دنبال استفاده از تحریم ها علیه روسیه است و می خواهد نیاز روسیه به چین را افزایش دهد.
بنابراین می توان گفت که بازندگان جنگ، ابتدا مردم اوکراین که بیشترین آسیب را متحمل شدند و همچنین رئیس جمهور آن کشور که نتوانست سیاست هایی را اتخاذ کند که از پوتین برای شروع جنگ بهانه می گیرد و سپس روسیه و پوتین که چهره یک جنگجو را خواهند گرفت. در واقع هیچ کشوری در جنگ پیروز نخواهد شد زیرا تلاش ها برای صلح و امنیت جهانی در خطر است.

دکمه بازگشت به بالا